ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ, 24 ਜੁਲਾਈ 2025 — ਵਿਦੇਸ਼ ਮਾਮਲਿਆਂ ਬਾਰੇ ਰਾਜ ਮੰਤਰੀ ਕੀਰਤੀ ਵਰਧਨ ਸਿੰਘ ਨੇ ਰਾਜ ਸਭਾ ਵਿੱਚ ਲਿਖਤੀ ਜਵਾਬ ਦੇਂਦੇ ਹੋਏ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਵਜ਼ੀਰ-ਏ-ਆਜ਼ਮ ਨਰੇਂਦਰ ਮੋਦੀ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਵੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਨਾਲ G7 ਸਮਿਤੀ ਦੇ ਮੌਕੇ ਕਨਾਨਾਸਕਿਸ (ਕੈਨੇਡਾ) ਵਿੱਚ ਦੋ ਪੱਖੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਕੀਤੀ।
ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ:
- ਦੋਹਾਂ ਆਗੂਆਂ ਨੇ ਭਾਰਤ-ਕੈਨੇਡਾ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੋਕਤੰਤਰਿਕ ਮੁੱਲਾਂ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਸੰਪ੍ਰਭੂਤਾ ਅਤੇ ਭੂ-ਅਖੰਡਤਾ ਦੇ ਅਸੂਲਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝੀ ਪਾਬੰਦੀ ‘ਤੇ ਆਧਾਰਿਤ ਦੱਸਿਆ।
- ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ ਪਰਸਪਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲਤਾ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾਵਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਸੰਵਾਦ ਤੇ ਸਾਂਝੇਦਾਰੀ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਜ਼ੋਰਸ਼ੋਰ ਨਾਲ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ‘ਤੇ ਭੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੱਤਾ।
CSIS ਰਿਪੋਰਟ ‘ਚ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਮੰਨਿਆ – ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਉਗਰਵਾਦੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਭਾਰਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ
- 18 ਜੂਨ 2025 ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੀ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਏਜੰਸੀ (CSIS) ਦੀ 2024 ਦੀ ਸਾਲਾਨਾ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਕਿ:
“ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਉਗਰਵਾਦੀ ਤੱਤ (CBKEs) ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭਾਰਤ ਖ਼ਿਲਾਫ਼ ਹਿੰਸਕ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਉਣ, ਫੰਡ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ ਵਰਤ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਹ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਪੰਜਾਬ ਰਾਜ ਨੂੰ ਟੀਚਾ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।”
- CSIS ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਉਲੇਖ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਕਿ 1980 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਹਿੰਸਕ ਅੱਤਵਾਦ (PMVE), ਖਾਸ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ-ਅਧਾਰਤ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਉਗਰਵਾਦੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਹੀ ਵਧ ਰਿਹਾ ਹੈ।
- ਇਸ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਕਿ ਇਹ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਹਿਤਾਂ ਲਈ ਵੀ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ।
ਭਾਰਤ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਠੀਕ ਸਾਬਤ ਹੋਈ
ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਰਿਪੋਰਟ ਭਾਰਤ ਦੀ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨੂੰ ਠੀਕ ਠਹਿਰਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ ਵਿਰੋਧੀ ਅਲੱਗਾਵਾਦੀ ਤੱਤਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਠਿਕਾਣੇ ਮਿਲ ਰਹੇ ਹਨ।
ਮੋਦੀ-ਕਾਰਨੀ ਮੁਲਾਕਾਤ ਦੌਰਾਨ ਦੋਹਾਂ ਪੱਖਾਂ ਨੇ:
- ਸੁਰੱਖਿਆ ਸੰਬੰਧੀ ਮੁੱਦਿਆਂ, ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਸੰਵਾਦ ਅਤੇ ਕੰਮਕਾਜੀ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਦੁਬਾਰਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
- ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨੂੰ ਦੁਬਾਰਾ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਰਫਤਾਰ ਦੇਣ ‘ਤੇ ਧਿਆਨ ਕੇਂਦਰਤ ਕੀਤਾ।
ਸਾਰ: ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਸਰਕਾਰੀ ਇੰਟੈਲੀਜੈਂਸ ਰਿਪੋਰਟ ਨੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਖਾਲਿਸਤਾਨੀ ਉਗਰਵਾਦੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਾਰੇ ਦਾਅਵਿਆਂ ਨੂੰ ਠੀਕ ਸਾਬਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ ਰਿਸ਼ਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਤੁਲਿਤ ਅਤੇ ਨਵੀਂ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।
