ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ : ਪਿਛਲੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਜੰਗ ਅਤੇ ਤਣਾਅ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਨੇ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਜੰਗ ਖ਼ਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਉਸ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ ਸਿਧਾਂਤਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ। ਇਰਾਨ ਦੇ ਸਰਕਾਰੀ ਮੀਡੀਆ (IRIB) ਅਨੁਸਾਰ, ਇਹ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣੇਗਾ
ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਕਰੇਗਾ ਵਿਚੋਲਗੀ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ‘ਚ ਵਾਰਤਾ
ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਸ ਅਹਿਮ ਮੁੱਦੇ ‘ਤੇ ਗੱਲਬਾਤ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਦੀ ਵਿਚੋਲਗੀ ਹੇਠ ਹੋਣ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਹ ਗੱਲਬਾਤ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਤੋਂ ਇਸਲਾਮਾਬਾਦ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਵੇਗੀ, ਜੋ ਲਗਭਗ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੱਕ ਚੱਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਨਾਲ ਇਸ ਸਮੇਂ ਨੂੰ ਵਧਾਇਆ ਵੀ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਇਰਾਨ ਦੇ 10-ਨੁਕਾਤੀ ਪਲਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਸ਼ਰਤਾਂ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਪੂਰੇ ਵੇਰਵੇ ਜਨਤਕ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਪਰ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਮੁੱਖ ਮੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਹੇਠ ਲਿਖੇ ਨੁਕਤੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ
- ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦਾ ਖਾਤਮਾ: ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਪ੍ਰਾਇਮਰੀ ਅਤੇ ਸੈਕੰਡਰੀ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ
- ਪਰਮਾਣੂ ਅਧਿਕਾਰ: ਇਰਾਨ ਦੇ ਯੂਰੇਨੀਅਮ ਸੰਵਰਧਨ (enrichment) ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਨਤਾ ਦੇਣਾ
- ਫੌਜੀ ਵਾਪਸੀ: ਖੇਤਰ ਵਿੱਚੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਲੜਾਕੂ ਫੌਜਾਂ ਦੀ ਵਾਪਸੀ
- ਸੁਰੱਖਿਆ ਗਾਰੰਟੀ: ਇਰਾਨ ਵਿਰੁੱਧ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਮਲੇ ਨਾ ਕਰਨ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਅਤੇ ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ (Strait of Hormuz) ‘ਤੇ ਇਰਾਨ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣਾ
- ਮੁਆਵਜ਼ਾ: ਜੰਗ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਕਾਰਨ ਹੋਏ ਨੁਕਸਾਨ ਦਾ ਮੁਆਵਜ਼ਾ ਦੇਣਾ
ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਵੱਡਾ ਬਿਆਨ
ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਰਾਨ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਨੂੰ “ਕੰਮ ਕਰਨ ਯੋਗ ਆਧਾਰ” (Workable Basis) ਦੱਸਿਆ ਹੈ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਸੁਖਾਵਾਂ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਅਗਲੇ ਦੋ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਲਈ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨੂੰ ਮੁਲਤਵੀ ਰੱਖੇਗਾ।
“ਅਸੀਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦੇ ਪੱਖ ਵਿੱਚ ਹਾਂ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਵਧੀਆ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।” – ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਲਾਂਘੇ ਦਾ ਭਰੋਸਾ
ਇਰਾਨ ਦੀ ਸੁਪਰੀਮ ਨੈਸ਼ਨਲ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਕੌਂਸਲ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਜਦੋਂ ਤੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਚੱਲੇਗੀ, ਹਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਰਾਹੀਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗੀ। ਇਰਾਨੀ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਬਲ ਇਸ ਤਾਲਮੇਲ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਨਗੇ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਇਰਾਨ ਨੇ ਇਹ ਵੀ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਗੱਲਬਾਤ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਜੰਗ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖ਼ਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੈ; ਸਭ ਕੁਝ ਅੰਤਿਮ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ ਇਰਾਨ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗਾ
