ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੇ ਵਧਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੇ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਸਮੁੰਦਰੀ ਪਾਣੀ ਅਸਧਾਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗਰਮ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਚੱਕਰਵਾਤਾਂ, ਹੜ੍ਹਾਂ ਅਤੇ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਮੰਡਰਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼, ਤਾਈਵਾਨ, ਚੀਨ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇਹ ਸਥਿਤੀ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਅਲ ਨੀਨੋ ਨੇ ਵਧਾਈ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਤਪਸ਼
ਅਲ ਨੀਨੋ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਾਪਰਨ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ ਵੱਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਦੇ ਮੌਸਮੀ ਚੱਕਰਾਂ ‘ਤੇ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਇਸ ਵਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਵਧਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਨੇ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਹੋਰ ਵਧਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿਭਾਗ ਦੀ ਮੁੱਖ ਵਿਗਿਆਨੀ ਐਨਾ ਲਿਜ਼ਾ ਸੋਲਿਸ ਨੇ ਮਨੀਲਾ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਪ੍ਰੈੱਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਤਪ ਰਹੇ ਮਰੀਜ਼ ਨਾਲ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਜਾਪਾਨ ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨ ਏਜੰਸੀ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਭੂਮੱਧ ਰੇਖੀ ਪ੍ਰਸ਼ਾਂਤ ਮਹਾਸਾਗਰ ਦੀ ਸਤ੍ਹਾ ਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਆਮ ਨਾਲੋਂ 4 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਵੱਧ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ। 1949 ਤੋਂ ਰਿਕਾਰਡ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਸ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਪੱਧਰ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਸੰਬਰ 1997 ਵਿੱਚ 3.6 ਡਿਗਰੀ ਸੈਲਸੀਅਸ ਦਾ ਅੰਕੜਾ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।
ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਚੱਕਰਵਾਤਾਂ ਨੂੰ ਵਾਧੂ ਊਰਜਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਅਤੇ ਬਾਰਿਸ਼ ਦੀ ਮਾਤਰਾ ਵਧ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਤਾਈਵਾਨ ਤੋਂ ਜਾਪਾਨ ਤੱਕ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਮਾਰ
ਪਿਛਲੇ ਕੁਝ ਮਹੀਨਿਆਂ ਦੌਰਾਨ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰ ਮੌਸਮੀ ਘਟਨਾਵਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਿਆ ਹੈ।
ਤਾਈਵਾਨ: ਅਕਤੂਬਰ ਵਿੱਚ ਤਾਈਵਾਨ ਵੱਲ ਵਧੇ ਇੱਕ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਪੂਰੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਦਹਿਸ਼ਤ ਪੈਦਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਦੀਆਂ ਹਵਾਵਾਂ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ 295 ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਪ੍ਰਤੀ ਘੰਟਾ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਈ ਸੀ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਤੂਫ਼ਾਨ ਸਿੱਧਾ ਤੱਟ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਟਕਰਾਇਆ, ਪਰ ਤਾਈਵਾਨ, ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਅਤੇ ਜਾਪਾਨ ਵਿੱਚ ਸੈਂਕੜੇ ਉਡਾਣਾਂ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ ਗਈਆਂ।
ਜਾਪਾਨ: ਜੂਨ ਵਿੱਚ ਮੇਖਾਲਾ ਅਤੇ ਹਿਗੋਸ ਨਾਮ ਦੇ ਦੋ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਇੱਕੋ ਸਮੇਂ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਪੂਰਬੀ ਤੱਟ ਵੱਲ ਵਧਣ ਕਾਰਨ ਲਗਭਗ 10 ਲੱਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਥਾਵਾਂ ‘ਤੇ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਈ।
ਚੀਨ: ਜੁਲਾਈ ਵਿੱਚ ਨਾਰਰਾ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਦੱਖਣੀ ਚੀਨ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਮੀਂਹ ਅਤੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਪੈਦਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਡਾਲਫਿਨ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਚੀਨ ਦੇ ਕਈ ਹਿੱਸਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕੀਤਾ। ਇਸੇ ਮਹੀਨੇ ਸੌਡੇਲ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਾਰਨ ਵੀ ਕਈ ਸ਼ਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਇਆ।
ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਓਕੀਨਾਵਾ: ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਦੇ ਬਤਾਨੇਸ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ ਉੱਚੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰੀ ਲਹਿਰਾਂ ਕਾਰਨ ਤੱਟਵਰਤੀ ਸੜਕਾਂ ਬੰਦ ਕਰਨੀਆਂ ਪਈਆਂ, ਜਦਕਿ ਜਾਪਾਨ ਦੇ ਓਕੀਨਾਵਾ ਟਾਪੂਆਂ ਵਿੱਚ 15,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਘਰਾਂ ਦੀ ਬਿਜਲੀ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਈ।
ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਰਸਤੇ ਵੀ ਬਦਲ ਰਹੇ ਹਨ
ਐਕਿਊਮੂਲੇਟਿਡ ਸਾਈਕਲੋਨ ਐਨਰਜੀ (ACE) ਇੰਡੈਕਸ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੀ ਕੁੱਲ ਊਰਜਾ ਅਤੇ ਤੀਬਰਤਾ ਨੂੰ ਮਾਪਣ ਲਈ ਵਰਤਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਸ ਸਾਲ ਪੂਰਬੀ ਅਤੇ ਦੱਖਣ-ਪੂਰਬੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰਵਾਤੀ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਪਿਛਲੇ 30 ਸਾਲਾਂ ਦੀ ਔਸਤ ਨਾਲੋਂ ਲਗਭਗ ਦੁੱਗਣੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ।
ਮੌਸਮ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਬਣਨ ਵਾਲੇ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਆ ਰਿਹਾ ਬਦਲਾਅ ਹੈ। ਅਲ ਨੀਨੋ ਕਾਰਨ ਵਾਯੂਮੰਡਲੀ ਹਵਾਵਾਂ ਦੇ ਪੈਟਰਨ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੇ ਬਣਨ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਦੇ ਰਸਤੇ ਬਦਲ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਗਸਤ ਵਿੱਚ ਚਾਨ ਹੋਮ ਨਾਮ ਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਨੇ ਜਾਪਾਨੀ ਵਿਗਿਆਨੀਆਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਖਿੱਚਿਆ। ਇਸ ਨੇ ਰਵਾਇਤੀ ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਵਧਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਪੂਰਬ ਤੋਂ ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਜਾਪਾਨ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕੀਤਾ।
ਸੁਪਰ ਟਾਈਫੂਨ ਹੈਯਾਨ ‘ਤੇ ਖੋਜ ਨੇ ਵਧਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਜਲਵਾਯੂ ਵਿਗਿਆਨੀ ਰਾਫੇਲਾ ਜੇਨ ਡੈਲਫਿਨੋ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟੀਮ ਨੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਰਾਹੀਂ ਇਹ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਵਾਧਾ ਹੋਣ ਨਾਲ ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਿੰਨੇ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਇਸ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ 2013 ਵਿੱਚ ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਿੱਚ ਆਏ ਸੁਪਰ ਟਾਈਫੂਨ ਹੈਯਾਨ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਗਈ। ਇਸ ਤੂਫ਼ਾਨ ਕਾਰਨ 6,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਜਾਨ ਚਲੀ ਗਈ ਸੀ।
ਸਿਮੂਲੇਸ਼ਨ ਦੇ ਨਤੀਜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਤਾਪਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵਾਧੇ ਕਾਰਨ ਅਜਿਹੇ ਤੂਫ਼ਾਨਾਂ ਦੌਰਾਨ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਕੁੱਲ ਬਾਰਿਸ਼ ਵਿੱਚ 26 ਫ਼ੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਾਧਾ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਵੱਡਾ ਖ਼ਤਰਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਔਸਤਨ 20 ਤੂਫ਼ਾਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।
ਦੂਜੇ ਪਾਸੇ, ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਹੜ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ‘ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਹੜ੍ਹ ਕੰਟਰੋਲ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟਾਂ ਲਈ ਜਾਰੀ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਕਥਿਤ ਬੇਨਿਯਮੀਆਂ ਅਤੇ ਭ੍ਰਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਸੜਕਾਂ ‘ਤੇ ਉਤਰ ਰਹੇ ਹਨ।
ਡੈਲਫਿਨੋ ਮੁਤਾਬਕ, ਜੇਕਰ ਸਰਕਾਰਾਂ ਅਤੇ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਜਲਵਾਯੂ ਪਰਿਵਰਤਨ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਨਾ ਲਿਆ ਤਾਂ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਕੰਟਰੋਲ ਕਰਨਾ ਬੇਹੱਦ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ ਤਿਆਰੀ
ਵਧਦੇ ਮੌਸਮੀ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਦੇਖਦਿਆਂ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੇ ਬਚਾਅ ਅਤੇ ਰਾਹਤ ਪ੍ਰਬੰਧਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
- ਜਾਪਾਨ: ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਦੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ, ਪਾਣੀ ਅਤੇ ਦਵਾਈਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਰੱਖਣ ਦੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਬਾਹਰ ਪਏ ਅਜਿਹੇ ਸਾਮਾਨ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਤੇਜ਼ ਹਵਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਡ ਕੇ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
- ਚੀਨ: ਸਥਾਨਕ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨੂੰ ਹੜ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਵਾਲੇ ਇਲਾਕਿਆਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਨ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਮੌਸਮੀ ਚੇਤਾਵਨੀਆਂ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਿਸਟਮ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਦੇ ਨਿਰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਹਨ।
- ਫਿਲੀਪੀਨਜ਼ ਅਤੇ ਹੋਰ ਦੇਸ਼: ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਨੂੰ ਮੌਸਮੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਉਣ ਲਈ ਕਿਸਾਨਾਂ ਨੂੰ ਬੀਜਾਂ ਅਤੇ ਖਾਦ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੱਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਫ਼ਸਲਾਂ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਸੰਕਟ ਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਜਾ ਸਕੇ।
ਕਮਜ਼ੋਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ
ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਿਕਾਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ (UNDP) ਨੇ ਵੀ ਕੁਦਰਤੀ ਆਫ਼ਤਾਂ ਨਾਲ ਨਜਿੱਠਣ ਲਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਰੀ ਤੇਜ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।
ਸੰਗਠਨ ਮੁਤਾਬਕ, ਅਲ ਨੀਨੋ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਨੁਕਸਾਨ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਕਿੰਨਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ। ਸੜਕਾਂ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਨਿਕਾਸੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਮਕਾਨ ਅਤੇ ਐਮਰਜੈਂਸੀ ਫੰਡ ਆਫ਼ਤਾਂ ਦੌਰਾਨ ਜਾਨ-ਮਾਲ ਦੇ ਨੁਕਸਾਨ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੇ ਹਨ।
ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਸਮੁੰਦਰ ਦਾ ਵਧਦਾ ਤਾਪਮਾਨ ਹੁਣ ਸਿਰਫ਼ ਵਾਤਾਵਰਣ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਮਸਲਾ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਸਗੋਂ ਇਹ ਕਰੋੜਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ, ਖੇਤੀਬਾੜੀ ਅਤੇ ਆਰਥਿਕਤਾ ਲਈ ਵੀ ਗੰਭੀਰ ਚੁਣੌਤੀ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਹੀ ਤੈਅ ਕਰੇਗੀ ਕਿ ਉਹ ਕੁਦਰਤ ਦੇ ਇਸ ਵਧਦੇ ਖ਼ਤਰੇ ਦਾ ਕਿੰਨੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
