ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੀ ਮੋਬਾਈਲ ‘ਤੇ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਚਲਾਨ ਭਰਨ ਦਾ ਮੈਸੇਜ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਰੁਕ ਜਾਓ! ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਕ ਛੋਟੀ ਜਿਹੀ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਤੁਹਾਡੇ ਬੈਂਕ ਖਾਤੇ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾਲੀ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਹਾਲ ਹੀ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਨਗਰ ਦੇ ਇੱਕ 65 ਸਾਲਾ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨਾਲ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਠੱਗੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸਿਰਫ਼ 500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਚਲਾਨ ਭਰਨ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ₹2,49,246.61 ਨਿਕਲ ਗਏ
ਕਿਵੇਂ ਹੋਈ ਠੱਗੀ?
ਪੀੜਤ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਫ਼ੋਨ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਅਣਪਛਾਤੇ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਮੈਸੇਜ ਆਇਆ ਸੀ ਕਿ ₹500 ਦਾ ਟ੍ਰੈਫਿਕ ਚਲਾਨ ਬਾਕੀ ਹੈ। ਮੈਸੇਜ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਭੁਗਤਾਨ (Payment) ਲਿੰਕ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬਜ਼ੁਰਗ ਨੇ ਉਸ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਕ੍ਰੈਡਿਟ ਕਾਰਡ ਰਾਹੀਂ ਪੈਸੇ ਭਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਭੁਗਤਾਨ ਸਫਲ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਕੁਝ ਹੀ ਮਿੰਟਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਵਿੱਚੋਂ ਲਗਭਗ ਢਾਈ ਲੱਖ ਰੁਪਏ ਕੱਟ ਲਏ ਗਏ। ਸਾਈਬਰ ਪੁਲਿਸ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਪੈਸਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਰੂਟ ਰਾਹੀਂ ਕੱਢਿਆ ਗਿਆ ਹੈ
ਸਮਝੋ ਕਿਵੇਂ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ ਇਹ ‘ਫਰਜ਼ੀ ਚਲਾਨ’ ਦਾ ਜਾਲ
ਠੱਗ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸ਼ਾਤਿਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਇਸ ਸਕੈਮ ਨੂੰ ਅੰਜਾਮ ਦਿੰਦੇ ਹਨ:
ਸਰਕਾਰੀ ਦਿੱਖ: ਮੈਸੇਜ ਵਿੱਚ ਸਰਕਾਰੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਲੋਗੋ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਇਹ ਅਸਲੀ ਲੱਗੇ।
ਨਕਲੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਕਰਦੇ ਹੀ ‘ਪਰਿਵਹਨ ਪੋਰਟਲ’ ਵਰਗੀ ਦਿਖਣ ਵਾਲੀ ਇੱਕ ਫਰਜ਼ੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਖੁੱਲ੍ਹਦੀ ਹੈ।
ਡਾਟਾ ਚੋਰੀ: ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕਾਰਡ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਜਾਂ OTP ਭਰਦੇ ਹੋ, ਠੱਗ ਤੁਹਾਡੇ ਖਾਤੇ ਦਾ ਕੰਟਰੋਲ ਹਾਸਲ ਕਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।
ਖ਼ਤਰੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ (Warning Signs)
ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਅਜਿਹਾ ਮੈਸੇਜ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਇਹਨਾਂ ਗੱਲਾਂ ਵੱਲ ਧਿਆਨ ਦਿਓ:
ਮੈਸੇਜ ਕਿਸੇ ਨਿੱਜੀ ਨੰਬਰ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹੋਵੇ
ਲਿੰਕ ਦੇ ਅਖੀਰ ਵਿੱਚ .gov.in ਨਾ ਲਿਖਿਆ ਹੋਵੇ।
ਲਾਈਸੈਂਸ ਕੈਂਸਲ ਕਰਨ ਜਾਂ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ।
ਮੈਸੇਜ ਵਿੱਚ ਗੱਡੀ ਦਾ ਨੰਬਰ ਜਾਂ ਚਲਾਨ ਨੰਬਰ ਨਾ ਹੋਵੇ।
ਬਚਾਅ ਦੇ ਤਰੀਕੇ: ਆਪਣੀ ਕਮਾਈ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰੱਖੀਏ?
ਅਧਿਕਾਰਤ ਵੈੱਬਸਾਈਟ: ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਲਾਨ ਚੈੱਕ ਕਰਨ ਲਈ ਸਿਰਫ਼ https://parivahan.gov.in ਦੀ ਹੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰੋ।
ਲਿੰਕਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ: ਵਟਸਐਪ (WhatsApp) ਜਾਂ SMS ਰਾਹੀਂ ਆਏ ਕਿਸੇ ਵੀ ਅਣਪਛਾਤੇ ਲਿੰਕ ‘ਤੇ ਕਲਿੱਕ ਨਾ ਕਰੋ।
ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ: ਕਦੇ ਵੀ ਆਪਣਾ CVV, OTP ਜਾਂ ਪਿੰਨ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਨਾ ਕਰੋ।
ਜੇਕਰ ਠੱਗੀ ਹੋ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਸਕੈਮ ਦਾ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾ ਇੱਕ ਘੰਟਾ (Golden Hour) ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ:
ਤੁਰੰਤ ਸਾਈਬਰ ਹੈਲਪਲਾਈਨ ਨੰਬਰ 1930 ‘ਤੇ ਕਾਲ ਕਰੋ।
ਆਪਣੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ cybercrime.gov.in ‘ਤੇ ਦਰਜ ਕਰੋ।
ਆਪਣੇ ਬੈਂਕ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਸੂਚਿਤ ਕਰੋ ਅਤੇ ਕਾਰਡ ਬਲਾਕ ਕਰਵਾਓ।
ਯਾਦ ਰੱਖੋ: ਸਰਕਾਰੀ ਵਿਭਾਗ ਕਦੇ ਵੀ ਨਿੱਜੀ ਮੈਸੇਜ ਰਾਹੀਂ ਭੁਗਤਾਨ ਦੀ ਮੰਗ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ। ਜਾਗਰੂਕ ਰਹੋ, ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੋ
