ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ : ਪੱਛਮੀ ਏਸ਼ੀਆ ਵਿੱਚ ਚੱਲ ਰਹੇ ਤਣਾਅ ਅਤੇ ਵਧਦੀਆਂ ਤੇਲ ਕੀਮਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭਾਰਤ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਆਮ ਜਨਤਾ ਨੂੰ ਵੱਡੀ ਰਾਹਤ ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਰਕਾਰੀ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਪੈਟਰੋਲ ਅਤੇ ਡੀਜ਼ਲ ‘ਤੇ ਲੱਗਣ ਵਾਲੀ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ (Excise Duty) ਵਿੱਚ 10 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਦੀ ਕਟੌਤੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਕੀ ਹਨ ਨਵੇਂ ਰੇਟ ਅਤੇ ਬਦਲਾਅ?
ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਾਰੀ ਨੋਟੀਫਿਕੇਸ਼ਨ ਮੁਤਾਬਕ:
ਪੈਟਰੋਲ: ਪੈਟਰੋਲ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਐਕਸਾਈਜ਼ ਡਿਊਟੀ 13 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 3 ਰੁਪਏ ਪ੍ਰਤੀ ਲੀਟਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਡੀਜ਼ਲ: ਡੀਜ਼ਲ ‘ਤੇ ਡਿਊਟੀ 10 ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 0 ਰੁਪਏ (ਨਿੱਲ) ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ
ਕਿਉਂ ਲਿਆ ਗਿਆ ਇਹ ਫੈਸਲਾ?
ਇਹ ਕਦਮ ਅਜਿਹੇ ਸਮੇਂ ਚੁੱਕਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਇਜ਼ਰਾਈਲ ਦੇ ਇਰਾਨ ਨਾਲ ਟਕਰਾਅ ਕਾਰਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਕੱਚੇ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ ਸੀ। ਤੇਲ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਕੱਚਾ ਤੇਲ ਪਿਛਲੇ ਮਹੀਨੇ $70 ਪ੍ਰਤੀ ਬੈਰਲ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ $122 ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਸੀ। ਸਰਕਾਰ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਗਲੋਬਲ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਦਾ ਬੋਝ ਸਿੱਧਾ ਗਾਹਕਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਉਣ ਦੀ ਬਜਾਏ ਖੁਦ ਸਹਿਣ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ
ਕੀ ਇਹ ਵਾਕਈ ‘ਖੁਸ਼ਖਬਰੀ’ ਹੈ?
ਹਾਲਾਂਕਿ ਡਿਊਟੀ ਘਟਾਈ ਗਈ ਹੈ, ਪਰ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਸ਼ਾਇਦ ਤੁਹਾਡੀ ਜੇਬ ‘ਤੇ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਅਸਰ ਨਾ ਪਾਵੇ। ਇਸ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ ਹਨ:
ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦਾ ਘਾਟਾ: ਪਿਛਲੇ ਕਈ ਹਫ਼ਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਕੀਮਤਾਂ ਵਧਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਸਥਿਰ ਸਨ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ HPCL, BPCL ਅਤੇ IOC ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਭਾਰੀ ਘਾਟਾ ਸਹਿ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਇਹ ਡਿਊਟੀ ਕਟੌਤੀ ਸ਼ਾਇਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਘਾਟੇ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਲਈ ਵਰਤੀ ਜਾਵੇ, ਨਾ ਕਿ ਸਿੱਧਾ ਤੇਲ ਸਸਤਾ ਕਰਨ ਲਈ
ਪੈਨਿਕ ਬਾਇੰਗ (Panic Buying): ਤੇਲ ਦੀ ਕਿੱਲਤ ਦੀਆਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਕਾਰਨ ਪੰਜਾਬ ਸਮੇਤ ਕਈ ਰਾਜਾਂ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲ ਪੰਪਾਂ ‘ਤੇ ਲੰਬੀਆਂ ਕਤਾਰਾਂ ਲੱਗ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਰ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸਪਲਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਅਸਥਿਰਤਾ: ਹਾਲਾਂਕਿ ਫਿਲਹਾਲ ਬ੍ਰੈਂਟ ਕਰੂਡ $106 ਦੇ ਆਸ-ਪਾਸ ਹੈ, ਪਰ ਜੰਗ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਬਦਲਦੇ ਹੀ ਕੀਮਤਾਂ ਫਿਰ ਤੋਂ ਅਸਮਾਨ ਨੂੰ ਛੂਹ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ
ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ‘ਤੇ ਅਸਰ
ਇਸ ਐਲਾਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਅਰਾਂ ਵਿੱਚ ਹਲਕੀ ਤੇਜ਼ੀ ਦੇਖੀ ਗਈ ਹੈ। HPCL ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ 2.5%, BPCL 0.9% ਅਤੇ IOC ਦਾ ਸ਼ੇਅਰ 1.4% ਤੱਕ ਵਧਿਆ ਹੈ। ਨਿਵੇਸ਼ਕਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹੁਣ ਇਸ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਆਪਣੇ ਮਾਰਜਿਨ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਦੀਆਂ ਹਨ।
ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਤੇਲ ਪਵਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਹੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਅਫਵਾਹਾਂ ਤੋਂ ਬਚੋ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਤੇਲ ਦਾ ਕਾਫੀ ਸਟਾਕ ਮੌਜੂਦ ਹੈ।
