ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ: ਇਜ਼ਰਾਈਲ, ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਈਰਾਨ ਵਿਚਾਲੇ ਵਧਦੇ ਟਕਰਾਅ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵ ਊਰਜਾ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਹਲਚਲ ਮਚਾ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ LNG ਉਤਪਾਦਕ ਦੇਸ਼ ਕਤਰ ਵੱਲੋਂ ਉਤਪਾਦਨ ਰੋਕੇ ਜਾਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ ਨੇ ਆਪਣੀ ਰਣਨੀਤੀ ਬਦਲਣੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਭਾਰਤੀ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਉਦਯੋਗਿਕ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਕੁਦਰਤੀ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਕਟੌਤੀ ਕਰ ਦਿੱਤੀ
ਕਤਰ ਨੇ ਕਿਉਂ ਰੋਕਿਆ ਉਤਪਾਦਨ?
ਈਰਾਨ ਵੱਲੋਂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਡਰੋਨ ਹਮਲਿਆਂ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਤਣਾਅ ਦੇ ਮੱਦੇਨਜ਼ਰ ਕਤਰ ਨੇ ਆਪਣੇ LNG ਨਿਰਯਾਤ ਪਲਾਂਟਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਲਨ ਅਚਾਨਕ ਮੁਅੱਤਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ‘ਸਟਰੇਟ ਆਫ ਹਾਰਮੁਜ਼’ ਰਾਹੀਂ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣ ਕਾਰਨ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਪੱਧਰ ’ਤੇ ਊਰਜਾ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਮਾਲ ਭਾੜਾ (Freight Charges) ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧ ਗਿਆ
ਭਾਰਤ ‘ਤੇ ਇਸ ਦਾ ਕੀ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪਵੇਗਾ?
ਕਤਰ ਭਾਰਤ ਨੂੰ LNG ਸਪਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਦੇਸ਼ ਹੈ। ਪਿਛਲੇ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਕੜਿਆਂ ਮੁਤਾਬਕ ਭਾਰਤ ਆਪਣੀ ਲੋੜ ਦੀ ਲਗਭਗ ਅੱਧੀ ਗੈਸ ਇਕੱਲੇ ਕਤਰ ਤੋਂ ਹੀ ਮੰਗਵਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤੇ ਹਨ ਕਿ ਜੇਕਰ ਸਪਲਾਈ ਦੀ ਕਮੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਘਰੇਲੂ ਰਸੋਈ ਗੈਸ (Domestic PNG) ਨੂੰ ਪਹਿਲ ਦਿੱਤੀ ਜਾਵੇਗੀ ਅਤੇ ਉਦਯੋਗਾਂ ਤੇ ਰਿਫਾਇਨਰੀਆਂ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਘਟਾਈ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।
ਬਦਲਵੇਂ ਸਰੋਤ: ਪੈਟਰੋਨੈੱਟ ਐਲਐਨਜੀ (Petronet LNG) ਅਤੇ ਗੇਲ (GAIL) ਵਰਗੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਹੁਣ ਹੋਰਨਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਗੈਸ ਖਰੀਦਣ ਲਈ ‘ਸਪੌਟ ਟੈਂਡਰ’ ਜਾਰੀ ਕਰਨ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ
ਸਮੁੰਦਰੀ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਉਛਾਲ
ਜੰਗ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਕਾਰਨ LNG ਲਿਜਾਣ ਵਾਲੇ ਜਹਾਜ਼ਾਂ (Tankers) ਦੇ ਕਿਰਾਏ ਵਿੱਚ ਰਾਤੋ-ਰਾਤ ਦੁੱਗਣਾ ਵਾਧਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਬਲੂਮਬਰਗ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਮੁਤਾਬਕ:
ਜਿਹੜਾ ਕਿਰਾਇਆ ਪਹਿਲਾਂ $61,500 ਪ੍ਰਤੀ ਦਿਨ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਵਧ ਕੇ $200,000 ਤੋਂ ਪਾਰ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਮਾਲ ਭਾੜੇ ਵਿੱਚ ਇਹ 3 ਗੁਣਾ ਵਾਧਾ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਗੈਸ ਦੀਆਂ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਕੇਂਦਰੀ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਕੀਤੀ ਮੀਟਿੰਗ
ਭਾਰਤ ਦੇ ਤੇਲ ਮੰਤਰੀ ਹਰਦੀਪ ਸਿੰਘ ਪੁਰੀ ਨੇ ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਸਰਕਾਰੀ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਕੰਪਨੀਆਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ ਅਹਿਮ ਮੀਟਿੰਗ ਕੀਤੀ। ਮੰਤਰਾਲੇ ਨੇ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਟਰੋਲੀਅਮ ਪਦਾਰਥਾਂ ਦੀ ਉਪਲਬਧਤਾ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਕੀਮਤਾਂ ਨੂੰ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਹਰ ਸੰਭਵ ਕਦਮ ਚੁੱਕੇ ਜਾਣਗੇ
