ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦਾ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ’ਤੇ ਦਾਅਵਾ: ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੇ ਨਾਂ ’ਤੇ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ
ਵਾਸ਼ਿੰਗਟਨ/ਕੋਪਨਹੇਗਨ:
ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਆਪਣੇ ਦੂਜੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਵਿਵਾਦਤ ਬਿਆਨਾਂ ਕਾਰਨ ਚਰਚਾ ’ਚ ਹਨ। ਇਸ ਵਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਟਿੱਪਣੀਆਂ ਦੁਨੀਆ ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੇ ਟਾਪੂ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਹਨ। ਟਰੰਪ ਨੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ-ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ’ਚ ਕਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਕੌਮੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ’ਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਯੰਤਰਣ “ਜ਼ਰੂਰੀ” ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਵ੍ਹਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਸੂਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕੀ ਮੀਡੀਆ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਟਰੰਪ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਰੂਸ ਅਤੇ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਖ਼ਤਰਾ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਦਲੀਲ ਦੇ ਆਧਾਰ ’ਤੇ ਉਹ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਬਹੁਤ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ।
“ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਸੋਚ”
ਹਾਲੀਆ ਪ੍ਰੈਸ ਕਾਨਫਰੰਸ ਦੌਰਾਨ ਟਰੰਪ ਦਾ ਇਹ ਕਹਿਣਾ ਕਿ, “ਮੈਨੂੰ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਲਾਅ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਮੇਰੀ ਆਪਣੀ ਨੈਤਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਦਿਮਾਗ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਹੈ,” ਕਾਫ਼ੀ ਵਿਵਾਦਤ ਸਾਬਤ ਹੋਇਆ। ਆਲੋਚਕਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਸੰਯੁਕਤ ਰਾਸ਼ਟਰ ਵਰਗੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ ’ਤੇ ਸਵਾਲ ਖੜੇ ਕਰਦੇ ਹਨ।
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਕਿਉਂ ਹੈ ਇੰਨਾ ਅਹਿਮ?
ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਡੈਨਮਾਰਕ ਦੇ ਅਧੀਨ ਇੱਕ ਸਵੈ-ਸ਼ਾਸਿਤ ਖੇਤਰ ਹੈ। ਇਹ ਟਾਪੂ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਭੂ-ਰਣਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹੈ, ਸਗੋਂ ਇੱਥੇ ਦੁਰਲਭ ਖਣਿਜ, ਤੇਲ-ਗੈਸ ਦੇ ਸੰਭਾਵੀ ਭੰਡਾਰ ਅਤੇ ਆਰਕਟਿਕ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਵੀ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਮਾਹਿਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਗਲੋਬਲ ਵਾਰਮਿੰਗ ਕਾਰਨ ਜਿਵੇਂ-ਜਿਵੇਂ ਬਰਫ਼ ਪਿਘਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਆਰਕਟਿਕ ਖੇਤਰ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ ਹੋਰ ਵਧਦੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।
ਟਰੰਪ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੌਰਾਨ (2019) ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ “ਖਰੀਦਣ” ਦੀ ਗੱਲ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਜਿਸਨੂੰ ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ’ਤੇ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ।
ਲਾਤੀਨੀ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਰਕਟਿਕ ਤੱਕ ਦਬਦਬੇ ਦੀ ਨੀਤੀ?
ਟਰੰਪ ਦੀ ਵਿਦੇਸ਼ ਨੀਤੀ ਨੂੰ ਆਲੋਚਕ ਅਕਸਰ “ਦਬਾਅ ਅਤੇ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ” ਦੀ ਨੀਤੀ ਕਰਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ, ਇਰਾਨ, ਮੈਕਸੀਕੋ ਅਤੇ ਕੋਲੰਬੀਆ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਖ਼ਤ ਰੁਖ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਕਈ ਵਾਰ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਣਾਅ ਪੈਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਵੇਨੇਜ਼ੂਏਲਾ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ’ਚ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਕਾਰਵਾਈ ਅਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਦਬਾਅ ਬਣਾਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਜਿਸਨੂੰ ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਆਪਣੀ ਕਾਮਯਾਬੀ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਕੀ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਬਣ ਸਕਦਾ ਹੈ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ 51ਵਾਂ ਰਾਜ?
ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਕਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਰਾਜ ਬਣਾਉਣਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਲਗਭਗ ਅਸੰਭਵ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਡੈਨਮਾਰਕ, ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੀ ਜਨਤਾ ਅਤੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਸਹਿਮਤੀ ਲਾਜ਼ਮੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਫਿਲਹਾਲ, ਡੈਨਮਾਰਕ ਅਤੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੇ ਟਰੰਪ ਦੇ ਬਿਆਨਾਂ ਨੂੰ ਗੈਰ-ਜ਼ਿੰਮੇਵਾਰਾਨਾ ਕਰਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਨਤੀਜਾ
ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੇ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਸਬੰਧੀ ਬਿਆਨ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਹਨ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਵੱਡੀ ਰਣਨੀਤੀ ਦਾ ਹਿੱਸਾ—ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲਾ ਸਮਾਂ ਹੀ ਦੱਸੇਗਾ। ਪਰ ਇਹ ਪੱਕਾ ਹੈ ਕਿ ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਹ ਸੋਚ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਮੰਚ ’ਤੇ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਵਿਵਾਦ ਜਨਮ ਦੇ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਸਿਰਫ਼ ਅਮਰੀਕਾ ਹੀ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।
