ਬੈਂਗਲੁਰੂ: ਕਰਨਾਟਕ ਕ੍ਰਿਕਟ ਜਗਤ ਤੋਂ ਇੱਕ ਬਹੁਤ ਹੀ ਮੰਦਭਾਗੀ ਅਤੇ ਹੈਰਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਖ਼ਬਰ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਹੈ। ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਤੇਜ਼ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ ਅਤੇ ਰਣਜੀ ਟਰਾਫੀ ਜੇਤੂ ਟੀਮ ਦੇ ਮੈਂਬਰ ਰਹੇ ਐਸ.ਐਲ. ਅਕਸ਼ੈ (SL Akshay) ਦਾ ਬੈਂਗਲੁਰੂ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਥਾਨਕ ਲੀਗ ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਦਿਲ ਦਾ ਦੌਰਾ ਪੈਣ ਕਾਰਨ ਦੇਹਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਮਹਿਜ਼ 39 ਸਾਲਾਂ ਦੇ ਸਨ
ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਝ ਓਵਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਸ਼ੈ ਨੇ ਬੇਚੈਨੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਹੋਈ ਮੌਤ ਨੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ
ਮਿਲੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਮੁਤਾਬਕ, ਮੈਚ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਝ ਓਵਰ ਗੇਂਦਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਸ਼ੈ ਨੇ ਬੇਚੈਨੀ ਦੀ ਸ਼ਿਕਾਇਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਦਾਨ ‘ਤੇ ਹੀ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਹਸਪਤਾਲ ਲਿਜਾਇਆ ਗਿਆ, ਪਰ ਡਾਕਟਰਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮ੍ਰਿਤਕ ਐਲਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਅਚਾਨਕ ਹੋਈ ਮੌਤ ਨੇ ਖੇਡ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਅਤੇ ਮਾਹਰਾਂ ਨੂੰ ਡੂੰਘੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ
ਕੀ ਫਿੱਟ ਹੋਣਾ ਹੀ ਦਿਲ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਹੈ? ਮਾਹਰਾਂ ਦੀ ਚੇਤਾਵਨੀ
ਇਸ ਦਰਦਨਾਕ ਘਟਨਾ ਨੇ ਇੱਕ ਵਾਰ ਫਿਰ ਇਹ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਖੜ੍ਹਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਆਖਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਟ ਅਤੇ ਖਿਡਾਰੀ (Athletes) ਵਰਗੀ ਜੀਵਨ ਸ਼ੈਲੀ ਜਿਉਣ ਵਾਲੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਕਿਉਂ ਆ ਰਹੇ ਹਨ?
ਮੈਡੀਕਲ ਮਾਹਰਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਸਰੀਰਕ ਫਿਟਨੈਸ (Physical Fitness) ਦਾ ਮਤਲਬ ਇਹ ਨਹੀਂ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਦਿਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ। ਕਈ ਵਾਰ ਖਿਡਾਰੀਆਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਅਜਿਹੇ ‘ਸਾਈਲੈਂਟ’ (ਗੁਪਤ) ਖ਼ਤਰੇ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਬਾਹਰੋਂ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।
ਅਥਲੀਟਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਸਾਈਲੈਂਟ ਹਾਰਟ ਰਿਸਕ’ ਦੇ ਮੁੱਖ ਕਾਰਨ:
ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਬਲਾਕੇਜ: ਬਾਹਰੋਂ ਪਤਲੇ-ਦੁਬਲੇ ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਧਮਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਪਲੇਕ (ਚਰਬੀ) ਜੰਮ ਸਕਦੀ ਹੈ।
- ਜੈਨੇਟਿਕ ਕਾਰਨ (ਖਾਨਦਾਨੀ ਅਸਰ): ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਦਿਲ ਦੀ ਬੀਮਾਰੀ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ ਹੋਣਾ।
- ਕੋਲੈਸਟ੍ਰੋਲ ਅਤੇ ਹਾਈ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ: ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਲੱਛਣ ਦੇ ਬਲੱਡ ਪ੍ਰੈਸ਼ਰ (Silent Hypertension) ਦਾ ਵਧਣਾ।
- ਇਨਸੁਲਿਨ ਰੇਸਿਸਟੈਂਸ ਅਤੇ ਸੋਜਸ਼ (Inflammation): ਸਰੀਰ ਦੇ ਅੰਦਰੂਨੀ ਹਿੱਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸੋਜਸ਼ ਹੋਣਾ।
- ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਦੀ ਗੜਬੜੀ (Arrhythmia): ਦਿਲ ਦੀ ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨੁਕਸ।
- ਓਵਰਟ੍ਰੇਨਿੰਗ ਅਤੇ ਨੀਂਦ ਦੀ ਕਮੀ: ਸਰੀਰ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਵਰਕਆਊਟ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈਣਾ।
‘ਸਡਨ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ’ (Sudden Cardiac Arrest) ਕੀ ਹੈ?
ਆਮ ਲੋਕ ਹਾਰਟ ਅਟੈਕ ਅਤੇ ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ ਨੂੰ ਇੱਕੋ ਹੀ ਸਮਝ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਇਹ ਵੱਖਰੇ ਹਨ:
ਕਾਰਡੀਅਕ ਅਰੈਸਟ (Cardiac Arrest): ਇਹ ਦਿਲ ਦੀ ਇੱਕ ‘ਇਲੈਕਟ੍ਰੀਕਲ ਖਰਾਬੀ’ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਅਚਾਨਕ ਧੜਕਣਾ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਬਹੁਤ ਜ਼ਿਆਦਾ ਸਰੀਰਕ ਜ਼ੋਰ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਅੰਦਰੂਨੀ ਨੁਕਸ ਕਾਰਨ ਦਿਲ ਦੀ ਧੜਕਣ ਵਿਗੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਜੇਕਰ ਮਿੰਟਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੀ.ਪੀ.ਆਰ. (CPR) ਜਾਂ ਡਿਫਿਬ੍ਰਿਲੇਟਰ (Defibrillator) ਨਾ ਮਿਲੇ, ਤਾਂ ਜਾਨ ਬਚਾਉਣਾ ਮੁਸ਼ਕਿਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
ਡਾਕਟਰਾਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਹਰ ਇੱਕ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿੰਨਾ ਵੀ ਫਿੱਟ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਸਮੇਂ-ਸਮੇਂ ‘ਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਜਾਂਚ (Cardiac Screening) ਜ਼ਰੂਰ ਕਰਵਾਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਤਾਂ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵੀ ਲੁਕੇ ਹੋਏ ਖ਼ਤਰੇ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਸਿਰ ਪਛਾਣਿਆ ਜਾ ਸਕੇ
