ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਰੂਸ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਸਿੱਧੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਰੇਲ ਕੌਰੀਡੋਰ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ‘ਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰੂਸ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਰੂਸ ਨੂੰ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਦੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।
ਇਸ ਯੋਜਨਾ ਦਾ ਮੁੱਖ ਮਕਸਦ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾਉਣਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਲਗਾਤਾਰ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ਕੌਰੀਡੋਰ ਤਿਆਰ ਕਰਨਾ ਹੈ, ਜੋ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਤਣਾਅ, ਸਮੁੰਦਰੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਅਤੇ ਭੂ-ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਸਕੇ
ਭਾਰਤ-ਰੂਸ ਰੇਲ ਲਿੰਕ ਦਾ ਉਦੇਸ਼
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਟ੍ਰਾਂਸਕਾਂਟੀਨੈਂਟਲ ਰੇਲ ਕੌਰੀਡੋਰ ਦੇ ਕਈ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਉਦੇਸ਼ ਹਨ:
ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੇ ਖਤਰੇ ਘਟਾਉਣਾ: ਇਹ ਰਸਤਾ ਹੋਰ ਸੰਵੇਦਨਸ਼ੀਲ ਸਮੁੰਦਰੀ ਮਾਰਗਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਜਲਡਮਰੂ ਅਤੇ ਬੋਸਫੋਰਸ ਜਲਡਮਰੂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰਤਾ ਘਟਾ ਸਕਦਾ ਹੈ
ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨਾ: ਇਸ ਰਾਹੀਂ ਊਰਜਾ ਉਤਪਾਦ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਸਮਾਨ ਅਤੇ ਖਾਦਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵਸਤਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਲਗਾਤਾਰ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ ਜਾਵੇਗੀ
ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ ਵਧਾਉਣਾ: ਇਹ ਕੌਰੀਡੋਰ ਰੂਸ, ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋੜਨ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਆਵਾਜਾਈ ਸਮਾਂ ਘਟਾਉਣਾ: ਰੇਲ ਰਾਹੀਂ ਸਮਾਨ ਦੀ ਡਿਲਿਵਰੀ ਸਮੁੰਦਰੀ ਰਸਤੇ ਦੇ ਮੁਕਾਬਲੇ ਤੇਜ਼ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਕਿਹੜੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ ਰੇਲ ਰੂਟ?
ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਰੂਟ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਰੇਲ ਕੌਰੀਡੋਰ ਰੂਸ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ ਮੱਧ ਅਤੇ ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਦੇ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚੋਂ ਲੰਘ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਸੰਭਾਵਿਤ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਤੁਰਕਮੇਨਿਸਤਾਨ, ਈਰਾਨ, ਅਫਗਾਨਿਸਤਾਨ ਅਤੇ ਪਾਕਿਸਤਾਨ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਇਹ ਰਸਤਾ ਭਾਰਤੀ ਮਹਾਂਸਾਗਰ ਦੇ ਬੰਦਰਗਾਹਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੋਂ ਸਮਾਨ ਭਾਰਤ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਾਇਆ ਜਾ ਸਕੇਗਾ
ਯਾਤਰੀ ਨਹੀਂ, ਮੁੱਖ ਧਿਆਨ ਹੋਵੇਗਾ ਮਾਲ ਢੋਆ-ਢੁਆਈ ‘ਤੇ
ਇਸ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਦਾ ਮੁੱਖ ਉਦੇਸ਼ ਯਾਤਰੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵੱਡੇ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਕਾਰਗੋ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਨੂੰ ਸੁਵਿਧਾਜਨਕ ਬਣਾਉਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਊਰਜਾ, ਉਦਯੋਗਿਕ ਉਤਪਾਦ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਪਾਰਕ ਸਮਾਨ ਦੀ ਆਵਾਜਾਈ ਨੂੰ ਗਤੀ ਮਿਲ ਸਕਦੀ ਹੈ
INSTC ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਸਕਦਾ ਹੈ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ
ਇਹ ਯੋਜਨਾ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਉੱਤਰ-ਦੱਖਣ ਟ੍ਰਾਂਸਪੋਰਟ ਕੌਰੀਡੋਰ (INSTC) ਵਰਗੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੋਂ ਚੱਲ ਰਹੇ ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜੁੜ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰਤ, ਰੂਸ, ਈਰਾਨ ਸਮੇਤ ਕਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਸੰਪਰਕ ਵਧਾਉਣ ਦਾ ਟੀਚਾ ਹੈ
ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਾਹਮਣੇ ਵੱਡੀਆਂ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਵੀ
ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਰੇਲ ਕੌਰੀਡੋਰ ਅਜੇ ਯੋਜਨਾ ਅਤੇ ਸੰਭਾਵਨਾ ਅਧਿਐਨ ਦੇ ਪੜਾਅ ‘ਤੇ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਅਮਲ ਵਿੱਚ ਲਿਆਉਣ ਲਈ ਕਈ ਚੁਣੌਤੀਆਂ ਦਾ ਹੱਲ ਕਰਨਾ ਹੋਵੇਗਾ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਸਹਿਯੋਗ, ਰੇਲਵੇ ਤਕਨੀਕੀ ਮਾਪਦੰਡ, ਸੁਰੱਖਿਆ ਅਤੇ ਵਿੱਤੀ ਪ੍ਰਬੰਧ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ
ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਖੇਤਰੀ ਵਪਾਰ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ ਵੱਡਾ ਅਸਰ
ਜੇਕਰ ਇਹ ਪ੍ਰਾਜੈਕਟ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਭਾਰਤ ਅਤੇ ਯੂਰੇਸ਼ੀਆ ਵਿਚਕਾਰ ਵਪਾਰਕ ਗਤੀਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਬਦਲਾਅ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ ਮੱਧ ਏਸ਼ੀਆਈ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਮਿਲ ਸਕਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਨੂੰ ਰੂਸ ਸਮੇਤ ਹੋਰ ਖੇਤਰਾਂ ਤੋਂ ਸਰੋਤਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਆਸਾਨ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ
ਇਹ ਕੌਰੀਡੋਰ ਭਵਿੱਖ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਸਪਲਾਈ ਚੇਨ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵਿਭਿੰਨ ਬਣਾਉਣ ਅਤੇ ਜ਼ਮੀਨੀ ਵਪਾਰਕ ਮਾਰਗਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
