ਚੀਨ ਨੇ ਕਿੰਗਹਾਈ ਸੂਬੇ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੁੰਗਕਰ ਦੋਰਜੇ ਵੋਕੇਸ਼ਨਲ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਨੂੰ ਸਥਾਈ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਬੰਦ ਕਰਨ ਦਾ ਹੁਕਮ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਕੂਲ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।
ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਮਰਹੂਮ ਬੋਧੀ ਆਗੂ ਤੁਲਕੂ ਹੁੰਗਕਰ ਦੋਰਜੇ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕਿਆਂ ਤੋਂ ਇਹ ਸਕੂਲ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਨਾਲ ਇਸ ਸਿੱਖਿਆ ਮਿਸ਼ਨ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਥਕਾਂ ਨੇ ਜਤਾਈ ਚਿੰਤਾ
ਤਿੱਬਤੀ ਅਧਿਕਾਰਾਂ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਮੂਹਾਂ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਫ਼ੈਸਲੇ ਨਾਲ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ ਅਤੇ ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਝਟਕਾ ਲੱਗੇਗਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਅਜਿਹੀਆਂ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਸਥਾਨਕ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਵਧਾਉਣ ਵਿੱਚ ਅਹਿਮ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।
2008 ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਸੀ ਸਥਾਪਨਾ
ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਕੈਂਪੇਨ ਫਾਰ ਤਿੱਬਤ (ICT) ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਸੰਸਥਾ ਕਿੰਗਹਾਈ ਸੂਬੇ ਦੇ ਗੋਲੋਗ ਤਿੱਬਤੀ ਆਟੋਨੋਮਸ ਪ੍ਰੀਫੈਕਚਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸੀ। ਇਸ ਦੀ ਸਥਾਪਨਾ 2008 ਵਿੱਚ “ਸਨੋਲੈਂਡ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਅਤੇ ਆਧੁਨਿਕ ਸਿੱਖਿਆ ਕੇਂਦਰ” ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ। ਇੱਥੇ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਭਾਸ਼ਾ, ਸੱਭਿਆਚਾਰ ਅਤੇ ਰਵਾਇਤੀ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜੁੜੀ ਸਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।
ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਤੇਜ਼
ਸਕੂਲ ਦੇ ਬੰਦ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤਿੱਬਤੀ ਸੱਭਿਆਚਾਰਕ ਪਛਾਣ ਅਤੇ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਮੁੜ ਚਰਚਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਅਧਿਕਾਰ ਸਮਰਥਕ ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੱਬਤੀ ਵਿਰਾਸਤ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲਣ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਲਈ ਇੱਕ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਝਟਕਾ ਮੰਨ ਰਹੇ ਹਨ।
